Dijitalizasyonun bir sonucu olarak, ekonomi büyük ve ani deÄŸiÅŸimlerin arifesindedir. Buna ek olarak, çevresel konuların ve enerjinin önemi gitgide artmaktadır. Tabii ki, makine mühendisliÄŸi de bu durumdan payını almaktadır. DiÄŸer yandan; dünya pazarlarındaki baskıyı artıran ve müÅŸterilerin ihtiyaçlarını deÄŸiÅŸtiren yeni düzenlemeler, sektör için tamamen yeni fırsatlar sunan inovasyonları zorunlu kılmaktadır. Eaton Elektrik Türkiye Ülke Müdürü Yılmaz Özcan, makine mühendisliÄŸi üzerinde ciddi etkisi olan dört konuya bu belgede dikkat çekmektedir.

Enerji VerimliliÄŸi

Yeni AB Ekodizayn Direktifi 2021 yılında yürürlüÄŸe girecektir. Makine üretimi sektöründe ek enerji tasarrufları özellikle planlanmakta ve sürücülerin de devreye gireceÄŸi öngörülmektedir. 1 Temmuz 2021 itibarıyla 2, 4, 6 veya 8 kutuplu ve 0.75 kW veya 1000 kW’tan az veya çok anma çıkış güçlü üç fazlı motorların enerji verimliliÄŸi IEC verimliliÄŸine karşılık gelmelidir. Ex eb yüksek güvenlikli motorlar buna istisnadır. Uygulamaların enerji tasarrufu potansiyelinden yararlanmak için, yumuÅŸak yolverici ve hız kontrol cihazı arasında seçim yaparak en uygun yolverme biçimine karar vermeleri gereklidir. Bu seçimi yapmadan önce, ÅŸirketler her bir uygulama için en verimli çözümü belirlemek adına kapsamlı bir sistem analizi yapmalıdır. Pek çok durumda, hız ayarlı sürücüleri yalnızca proses mühendisliÄŸi bakımından gerekli olmaları halinde kullanmak mantıklı olacaktır. Åžirketlerdeki enerji verimliliÄŸini artırmak için kullanılacak önemli bir araç ise ISO 50001 uyumlu enerji yönetim sistemidir. Bu sistem, proseslerin ve prosedürlerin enerji tüketimini önemli ölçüde azaltacak ÅŸekilde oluÅŸturulmasına olanak tanımaktadır. Böylece bir yandan tüketimin azalmasıyla maddi tasarruf saÄŸlanırken, diÄŸer yandan da pek çok AB ülkesinde bu durum vergilere de yansımaktadır.  Bunun temel ön gereksinimi, tüketimin ve tüketimin belgelendirilmesinin ölçülebilirliÄŸidir. Bunu baÅŸarmanın akıllı bir yolu, Eaton’ın NZM ürünü gibi Sınıf 1 entegre enerji ölçüm modülüne sahip dijital bir devre kesici kullanmaktır.

Akıllı Fabrikalarda Haberleşme Protokollerinin Standartlaştırılması

Endüstri 4.0 ve akıllı fabrikalar günümüzde üzerinde sıkça durulan konulardır. Bununla birlikte, bunlar için doÄŸru temelleri oluÅŸturmak, özellikle kullanılan makineler arasındaki haberleÅŸme söz konusu olduÄŸunda, büyük bir meydan okumadır. Çok sayıda haberleÅŸme protokollerinin yarattığı Babil karmaÅŸasıyla bu durumun üstesinden gelmek mümkün deÄŸildir. OPC BirleÅŸik Mimarisi (OPC UA) makineler arasındaki veri alışveriÅŸi için platformdan bağımsız bir standarttır. Åžu anda üreticiye baÄŸlı protokoller pazara hakim olsa da, makine ve tesis operatörlerinin yakın gelecekte tek tip standartları gitgide daha fazla talep edeceÄŸini varsayabiliriz. Gerçek zamanlı haberleÅŸme için oluÅŸturulan TSN standardıyla (Zamana Duyarlı AÄŸ) uyumlu OPC UA, bunun için ümit verici bir platform olarak görülmektedir. Aynı makine tiplerinin baÅŸlangıçta aynı dili konuÅŸmaları önemlidir. HaberleÅŸme gereksinimleri büyük farklılık gösterdiÄŸi için bu yaklaşım mantıklıdır. Makine araçları örneÄŸin gıda üretiminde kullanılan makinelere göre farklı veriler dağıtmaktadır. Bu amaçla, makine tiplerinin bilgi modellerinin birbirinden bağımsız sektörlerde kabul edildiÄŸi endüstrilerde sözde eÅŸ teknik özellikler geliÅŸtirilmektedir. ÖrneÄŸin, paketleme endüstrisinin eÅŸ teknik özellikleri çok geliÅŸmiÅŸtir. Son derece geliÅŸmiÅŸ bu tip uzun proses zincirleriyle, standartlaÅŸma isteÄŸinin ortaya çıkması anlaşılabilir. Robotik endüstrisi gibi diÄŸer sektörler de buna ayak uydurmaktadır. Her iki durumda da, üreticiler müÅŸterilerinin gelecek yılın talepleri için bir çözüm bulmalarını beklemektedir.

Dijital Ä°kizlerin Evrimi

Günümüzde dijital ikizler, öncelikli olarak geliÅŸtirme aÅŸamasında kullanılan bir yaklaşımdır. Makinelerin dijital resimleri, örneÄŸin, geliÅŸtirme döngülerini azaltan simülasyonlar için kullanılmaktadır. Bu durumda, bu konseptin bir adım ilerisinin düÅŸünülmesi de doÄŸaldır: Operasyon esnasında bile makinelerin veya tesislerin ve fabrikaların tamamının görsel resimlerini kullanmak büyük avantaj saÄŸlayacaktır. EÄŸer dijital ikiz makinenin veya üretim tesisinin mevcut durumunu yansıtan ürün geliÅŸimi için kullanılırsa, iÅŸletim safhası için yaratılmış olan bu veri modelinin kullanılmaya devam edileceÄŸi açıktır. Devam eden operasyonlarda kullanılan sensörler, sapmaları kolayca algılamak ve makinelerin kullanılabilirliÄŸi artırmak için dijital ikizlerden alınan “hedef deÄŸerlerle” kolayca kıyaslanabilmektedir. ”Asıl hedef kıyaslamasından” yola çıkılarak, kestirimci bakım gibi metotların kullanımı için gereken hazırlık aÅŸaması da önemli ölçüde kısaltılabilmektedir.

Endüstrinin Tüketiciye Göre Uyarlanması

GeçtiÄŸimiz yıllarda makine operasyonları büyük deÄŸiÅŸimler geçirmiÅŸtir. Aletlerin, tekerleklerin ve ayar vidalarının yerini ekranlar ve butonlar, ekranların yerini ise dokunmatik fonksiyonlar almıştır. Sezgisel olarak kullanabildiÄŸimiz dokunmatik ekranlar günümüzün dünyasının vazgeçilmez bir parçası olmuÅŸtur. Yeni neslin, iÅŸ hayatı da dâhil olmak üzere, özellikle beklediÄŸi de budur. Yalnızca butonlarına basılarak çalışan ve karmaşık menülere sahip ilk ekran modelleri, temel iÅŸlemleri fonksiyonel olarak tamamen yerine getirmektedir ve basit gereksinimler için hâlâ tamamen yeterlidir. Bununla birlikte, dokunmatik ekranlar, sektördeki zafer yürüyüÅŸünü devam ettirecektir. Bunun bir sonraki adımı, ekranı makineden tamamen ayırmak ve böylece verilerin en azından tabletten veya cep telefonundan okunabilmesini saÄŸlamaktır. Akıllı cihazlarla uzaktan iÅŸletim, sürecin operasyonel güvenlik açısından da düÅŸünülmesi gereken bir sonraki adımdır.

Eaton hakkında daha fazla bilgi edinmek için www.eaton.eu. adresini ziyaret edin. En son güncellemeler için bizi Twitter (@ETN_EMEA) veya LinkedIn (Eaton).