Presler, robotlar ve kullanıcı eriÅŸimli diÄŸer makineler gibi güçle çalışan makinelerin durma zamanını, durma mesafesini ve hızını düzenli aralıklar ile ölçmek gerekmektedir. Güvenli mesafenin doÄŸrulanması için bu ölçümler hayati önem taşımaktadır. Uluslararası güvenlik standartlarına uygun olarak, tehlikeli hareketlere sahip makinelerin koruma cihazları ile donatılması gerekir ve bu koruma cihazlarının personel güvenliÄŸini saÄŸlayabilmesi için doÄŸru güvenli mesafede çalıştırılması gerekir. Bir koruma cihazının yanlış konumda yerleÅŸtirilmesi (çift el emniyet modülü, güvenlik ışık perdesi, güvenlik paspası vb.) operatörün yaralanma ya da ölüm tehlikesiyle sonuçlanacaktır.

Güvenli mesafenin hesaplanması için durma zamanı, durma mesafesi ve hız gibi tüm önemli ölçüm deÄŸerlerinin bilinmesi gerekmektedir. Güvenli mesafe, EN ISO 13855 gibi uluslararası standartlarda tanımlanmıştır. Güvenli mesafe, hareket yada yaklaşım algılayan koruyucu güvenlik ekipmanların tehlikeli bölgeye giriÅŸi algılayıp makineye duruÅŸ sinyali iletmesi ve makinenin durması arasında geçen sürede uzuvların tehlikeli noktaya ulaÅŸamamasını garanti eden minimum mesafedir. Maksimum güvenliÄŸi saÄŸlamak için durma süresi ölçümlerinin periyodik olarak tekrarlanması gerekir (6 ay).

S = K * T + C

S = minimum mesafe (mm)

K = sabit deÄŸer (mm/s), yaklaşım hızına göre atanır

T = toplam sistemin durma performansı/süresi (s)

C = ilave mesafe (mm), koruyucu sistem aktive edilmeden içeri girilebilinen mesafe

Sistemin toplam duruÅŸ performansı hesaplanırken hareket yada giriÅŸ algılayan güvenlik cihazının tepki süresi, cihazın baÄŸlı bulunduÄŸu güvenlik kontrol devresinin tehlikeli makine hareketine duruÅŸ emri iletmesi, duruÅŸ sinyali aldıktan sonra makinenin tam duruÅŸ performansı (zaman içinde deÄŸiÅŸkenlik gösteren ve kaza riski oluÅŸturan kısım!) ve olası ilave süreler dikkate alınmalıdır.

T = t1 + t2 + … + tn

T = sistemin toplam duruş performansı

t1 = algılama fonksiyonunun aktivasyonu ve cihazın çıkışını aktif etmesi için gerekli süre

t2 = makinenin maksimum tepki süresi

tn = olası ilave süreler

Çift el emniyet modülü veya güvenlik ışık perdeleri için güvenli mesafe, makine durma süresinin bir ürünüdür ve belirlenmiÅŸ bir maksimum el hızı dikkate alınarak hesaplanır. Maksimum el hızının tanımı için geçerli güvenlik standartları (örneÄŸin ISO 13855) dikkate alınmalıdır. Durma süresi ölçümleri makinanın en yüksek hıza ulaÅŸtığı noktada yapılmalıdır. Bunu için makine hareketinin bütününde bir hız ölçümü yaparak doÄŸru nokta tayin edilmelidir. Bu sayede durma zamanı ölçümü, maksimum durma süresini ve doÄŸru minimum güvenlik mesafesini belirlemek için makinenin en kötü koÅŸullarında yapılmış olur.

ISO 13855 uyarınca güvenli mesafe (safety distance) ölçümü talepleriniz için Schmersal fonksiyonel makine güvenliÄŸi uzmanlarımıza sorularınızı iletebilirsiniz: info-tr@schmersal.com, www.schmersal.com.tr